دی ماه ، در ایران کهن ، چهار جشن در بر داشت : نخستین روز ماه دی - موضوع این جستار است - و روزهای هشتم ، پانزدهم و بیست و سوم ، سه روزی که نام ماه و نام روز یکی بود .
امروز، از این چهار جشن تنها شب نخستین روز دی ماه ، یا شب یلدا ، را جشن می گیرند ، یعنی آخرین شب پائیز، نخستین شب زمستان ، پایان قوس ، آغاز جدی و درازترین شب سال .
واژه یلدا سریانی و به معنی ولادت است . ولادت خورشید ( مهر ، میترا ) و رومیان آن را ناتالیس آنویکتوس یعنی روز تولد ( مهر ) شکست ناپذیر نامند .
بنابر باور پیشینیان ، در پایان این دراز شب ، که اهریمنی و نامبارکش می دانستند ( و می دانند ) ، تاریکی شکست می خورد ، روشنایی پیروز و خورشید زاده می شود و روزها رو به بلندی می نهد ، و :
... نام این روز میلاد اکبر است ، مقصود از آن انقلاب شتوی است . گویند در این روز نور از حد نقصان به حد زیادت خارج می شود ، و آدمیان نشو و نما آغاز می کنند و (( پری )) ها به ذبول و فنا روی می آورند .
این آتش افروخته من را خیلی بیاد آتشکده کرمان که به عبادت در آن نشستم ، می اندازه شما را نمی دانم ؟
با تشکر از دوستان عزیزی که از من حمایت کردند و مرا در این راه پشتیبانند ،
همانطور که قبلا گفتم در این بخش به نیایش چهار عنصر مقدس و پاک از دیدگاه دیانت زرتشتی می پردازیم :
بخش اول :
نیایش مادر زندگی :
نخستین نیایش مورد نظر ، نیایش مادر زندگی است . آنچه از نیایش مادر زندگی مستفاد می شود ، خاک است . بهتر گفته شود زمین و خاک زراعتی . بر پایه و بنیان آموزش های زرتشت ، مبنای همه تجلیات زندگی بر روی این سیاره ما ، زمین خوب و یا خاک حاصل خیز زراعتی است . آنچه که خوراک جهان گیاهی و جانوری و همچنین جهان انسانی را در سراسر تمدن ها و دوران ها تامین می کند ، بر اساس و متکی است به این چند وجب زمین .
این لایه نازک خاک ، غذای مورد نیاز گیاهان را تدارک می کند که گیاهان نیز به نوبه خود تغذیه جانوران را تامین می نماید .
بر پایه گفته های زرتشت چیزی جادویی و سحر آمیز در این خاک زندگی دهنده وجود دارد ، که از آن همه چیز می آید و بدان همه چیز باز می گردد . اوستا برای این جریان مداوم جهانی ، اصطلاح چرخ زندگی را بکاربرده که به وسیله آن انرژی های زندگی ساز گوناگون از خاک به درون گیاه و جهان جانوری سفر کرده و از آنجا به خاک بر می گردد .
هم اکنون حدود یک صد هزار تن زرتشتی در اطراف بمبئی و برخی از شهرهای هندوستان زندگی می کنند که بامدادان هنگام برخاستن ، نخستین کلماتی که به گونه نماز و دعایی بر زبانشان جاری می شود چنین است : (( پیروز باد اورمزد ، نابود باد اهریمن. ))
این ستایندگان ، از جمله پیروان دیانتی هستند که روزگاری آیین بزرگ جهان بود.
دین زرتشتی و کتاب اوستا برای زندگی روزانه و سلوک این مردم، بیش از یک دین و یک کتاب مقدس ، آن چنان که در عرف و رسم است آموزنده می باشد، چون این آیین برای زرتشتیان به طور کلی راهی است جهت بهتر زیستن .
سخنان بعدی ما پیرامون نیایش چهار عنصر زندگی در دیانت زرتشتی است ! تا بعد ...
(( ... فروهر زرتشت سپنتـــمان پـــاک را می ستـــاییم. نخستین کسی که نیک اندیشید. نخستین کسی که نیک سخن گفت. نخـستین کسی که نیکی را بجا آورد.
نخستین اتربان ، نخستین رزم آزمـــا ، نخستین کشـــاورز جهان پرور ، نخستین کسی که بیاموخت و نخستین کسی کــه بیاموزانید. نخستین کسی که از برای خود بپذیرفت ، نخستین کسی که بیـــاموخت پرورش زمین را ، راستی را ، کلام مقدس را و اطاعت از کلام مقدس را ، و سلطنت روحانی را و همه چیزهای نیک مزدا آفریده را که منسوب به راستی است. ))
اینک با دستهایی به سوی تو بلند کرده ، درخواست می کنم که نماز گزار تو باشم و تو را به روش
اشه (( حق ، نظم درست )) با منش نیک (( وهومنه )) ستایش می کنم .
... تو خود بنگر ای اهورا ، یاری کن مرا ، همان یاری یی که دوستی از دوستش دریغ نمی کند .
این را از تو می پرسم ، درست به من بگو ای اهورا درباره نماز ، آن چنان نمازی که از برای مانند
شماست ای مزدا که کسی مانند تو به دوستی چون من باید آنرا بیاموزد .

پندار نیک ، گفتار نیک ، کردار نیک
از تمام دوستانی که به یگــانه دین اصیل ایــرانی علاقه مندند دعوت میکنم
من را در هر چه بهتر ارائه دادن مطالب آموزنده و اطلاعات در مورد این دیانت
اهورائی یاری دهند .